Choroby tarczycy a dieta bezglutenowa

Chora tarczyca a gluten - czy mają coś ze sobą wspólnego? Badania pokazują, że mają ze sobą dużo więcej wspólnego niż mogłoby się wydawać. Choroba Hashimoto i celiakia często ze sobą współwystępują, stąd osoby cierpiące na niedoczynność tarczycy zastanawiają się nad dietą bezglutenową. Czy słusznie?

Badania na tarczycę

Tarczyca to gruczoł, który odpowiada za produkcje hormonów bardzo ważnych dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania naszego organizmu, a co za tym idzie, chorób tarczycy takich jak nadczynność, niedoczynność, choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedova nie wolno lekceważyć. Objawy chorej tarczycy są tak różnorodne, że często mylone są z objawami innych chorób. Warto więc wykonać łatwo dostępne badania na tarczycę (TSH, aTPO, anty -TPO oraz USG), aby sprawdzić stan tego gruczołu.

Tolerancja glutenu w przypadku chorej tarczycy

Istnieje duża możliwość wystąpienia celiakii u osób z chorobą tarczycy. Istotnym jest też to, że przyczyną wystąpienia obu chorób jest gluten. Obie dolegliwości wykrywa się przez przebadanie tych samych w obu przypadkach antyciał. Przeciwciała odpowiedzialne za nadwrażliwość na pokarm, tak jak te przeciwtarczycowe (aTPO i aTG), należą do klasy przeciwciał IgGi, być może dlatego choroba Hashimoto i nadwrażliwość na pokarm często występują razem.

Pokarmy zawierające gluten mogą wywołać toksyczną reakcję u osób z chorobami autoimmunologicznymi, w tym także z zapaleniem tarczycy typu Hashimoto. Spożywanie pokarmów, których białka symulują wydzielanie przeciwciał IgG, zwiększają również poziom przeciwciał przeciwtarczycowych i zaostrza się reakcja autoimmunilogiczna na tarczycę.

Zobacz promocje

Hashimoto a tolerancja glutenu

Gluten może przełamać barierę jelitową prowadzącą do „zespołu nieszczelnego jelita”, co może prowadzić do chorób autoimmunologicznych. Ponadto gluten może również drażnić chorobę Hashimoto, wywołując stan zapalny tarczycy. Proces ten jest znany jako „mimikra molekularna”. Budowa glutenu jest podobna do budowy cząsteczki tarczycy i nasz system odpornościowy atakuje komórki gruczołu tarczowego, nasilając niedoczynność. Szacuje się, że 1,2-15% pacjentów z zapaleniem tarczycy cierpi również na celiakię.

Dieta bezglutenowa a Hashimoto

Nawet u 20% osób z celiakią i chorobą Hashimoto może nastąpić remisja zapalenia tarczycy po roku od przejścia na dietę bezglutenową. Włoscy badacze wprowadzili dietę bezglutenową u chorych na subkliniczną niedoczynność tarczycy oraz celiakię, funkcjonowanie tarczycy unormowało się u znacznej ich części. U 70% osób, które przestrzegały diety przez rok, wystąpiło unormowanie subklinicznej niedoczynności tarczycy. U kolejnych 19%, które przestrzegały diety, poziom antyciał przeciwtarczycowych zaczął mieścić się w normie. W wielu przypadkach sama rezygnacja z glutenu może doprowadzić do cofnięcia nieprawidłowości. 

Niedoczynność tarczycy a gluten

Badania wykazały, że ryzyko celiakii u osób z chorą tarczycą wynosi 1:30 (jest 10 razy większe niż u osób zdrowych). Wyeliminowanie glutenu u osoby z niedoczynnością, u której rozpozna się celiakię, może spowodować konieczność zmniejszenia dawki hormonów, ponieważ poprawi się funkcjonowanie narządu i zmniejszy się liczba przeciwciał anty-TPO. Jeśli w takim wypadku, pacjenci nie zrezygnują z glutenu, może być im potrzebna większa dawka hormonów. W związku z zaburzeniem wchłaniania hormonów tarczycy należy poddać się diagnostyce pod względem występowania celiakii.

Niedoczynność tarczycy – czy potrzebna dieta bezglutenowa?

Dieta bezglutenowa hamuje proces atakowania tkanek tarczycy przez przeciwciała wyprodukowane za pomocą gliadyny obecnej w glutenie. Jednak jej stosowanie u osób z chorą tarczycą, przed zdiagnozowaniem celiakii może dać błędne wyniki i prowadzić do nieprawidłowego leczenia. Gluten zawarty jest przede wszystkim w produktach zbożowych, które dostarczają witamin i składników mineralnych, dlatego, aby nie doprowadzić do niedoborów tych składników, stosowanie diety bezglutenowej powinno być skonsultowane z dietetykiem.

Podsumowanie

Celiakia i choroba tarczycy często idą w parze, dlatego jak najbardziej zalecane jest poddanie się diagnostyce w schorzeniu tarczycy pod kątem celiakii. Co do stosowania diety bezglutenowej w takim przypadku niezbędna będzie konsultacja z wyspecjalizowanym dietetykiem. Ze względu na to, że dieta bezglutenowa wiąże się z wyeliminowaniem z jadłospisu produktów, które dostarczają wiele wartościowych składników, należy uzupełniać niedobory. Dobrze sprawdzą się w tym przypadku produkty bezglutenowe urozmaicone w superfoods. Jeżeli rozważamy suplementację warto się zapoznać z naszym artykułem na ten temat.

Choroby tarczycy a gluten - najczęstsze pytania

Dlaczego gluten szkodzi tarczycy?

Gluten szkodzi tarczycy, ponieważ może wywoływać toksyczną reakcję u osób z chorobami autoimmunologicznymi, wywołując stan zapalny. Jest to związane z procesem mimikry molekularnej, gdyż budowa glutenu jest zbliżona do budowy cząsteczki tarczycy. Przez to układ odpornościowy może atakować komórki gruczołu tarczowego – nasilając niedoczynność.

Niedoczynność tarczycy - co jeść, aby schudnąć?

Dieta przy niedoczynności tarczycy powinna być skonsultowana z dietetykiem. Jednak podstawą do schudnięcia będzie optymalne obniżenie podaży kalorii w ciągu dnia oraz zwiększenie aktywności fizycznej.

Czym się różni niedoczynność tarczycy od nadczynności?

Przy nadczynności poziom hormonów tarczycy jest bardzo wysoki. Z kolei przy niedoczynności za niski. Pierwszy przypadek może objawiać się bezsennością, potliwością i pobudzeniem psychoruchowym. Z kolei dla niedoczynności charakterystyczna jest senność, suchość skóry, zmniejszenie aktywności fizycznej. Różnice występują także w leczeniu.

Niedoczynność tarczycy - jaki wybrać chleb?

Pacjenci z niedoczynnością tarczycy, u których istnieją choroby towarzyszące np. celiakia, insulinooporność, bądź alergie pokarmowe powinni jeść specjalne chleby. Wybór pieczywa powinien być skonsultowany z dietetykiem. W przypadku celiakii z pewnością będą to chleby bezglutenowe. Warto jednak sięgać po bardziej wartościowe pieczywo ciemne z dodatkami ziaren.

Kiedy stwierdza się niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność tarczycy można stwierdzić, gdy stężenie hormonu tyreotropowego (TSH) jest powyżej normy, hormonu tarczycy FT4 w normie, a FT3 w normie lub powyżej. TSH u zdrowych osób nie powinno przekraczać 4,5 – 5,0 mIU/l. Z kolei u dzieci oraz kobiet w ciąży lekarz może ustalić inną normę.

Niedoczynność tarczycy, które hormony zbadać?

Przy nieodczynności tarczycy należy zbadać: hormon tyreotropowy (TSH), działający na gruczoł tarczowy, hormon tarczycy FT3 – trójjodotyroninę, hormon tarczycy FT4 – tyroksynę.

Skomentuj artykuł

Zobacz artykuły

Zobacz przepisy

Zamknij
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.