Dieta bezglutenowa podczas ciąży – o czym trzeba wiedzieć

Kobiety borykające się z przewlekłymi chorobami oraz alergiami są bardziej narażone na poronienia. W związku z tym w okresie ciąży obowiązuje je szczególna ostrożność i konsekwentne przestrzeganie diety oraz suplementacja. Czasami nawet najmniejsze odstępstwo od medycznych zaleceń może powodować niekorzystne konsekwencje zarówno dla matki, jak i dla nienarodzonego dziecka. Wiele zagrożeń czeka zwłaszcza na kobiety, które chorują wówczas na celiakię. Ten przypadek jest bardziej wymagający. Nie wystarczą już tylko zażywanie kwasu foliowego, zdrowe odżywianie, odpoczynek i regularne wizyty u ginekologa.

Negatywne objawy celiakii dla ciąży

Główna cecha choroby trzewnej to nietolerancja białka roślinnego tzw. glutenu. Wykazuje on wówczas toksyczne działanie dla organizmu. Prowadzi to do zaniku kosmków jelita cienkiego, zwiększając jego powierzchnię i doprowadzając do upośledzenia wchłaniania pokarmu. Oznacza to, że dostarczane organizmowi wartości odżywcze nie są w pełni przyswajane, co często powoduje niedobory kwasu foliowego, potasu, wapnia, żelaza oraz witamin A, D, E, K. Ma to bezpośrednio niekorzystny wpływ na kondycję całego organizmu, a zwłaszcza płodu.
Ponadto poza typowymi dla celiakii symptomami jelitowymi, jak wzdęcia, czy bóle brzucha występują inne groźniejsze dolegliwości. Przy nieleczonej celiakii na podłożu neurologiczno-psychiatrycznym mogą występować m.in.: padaczka, konwulsje, depresja, czy schizofrenia. W czasie ciąży z objawów ginekologicznych przy chorobie trzewnej wyróżnia się poronienia oraz hipotrofię wewnątrzmaciczną, czyli zahamowanie wzrostu płodu.

Bezpośrednie zagrożenia celiakii dla płodu

Naukowcy są zgodni, że niezdiagnozowana celiakia jest przyczyną nawracających poronień. Jednak ocena zjawiska w skali liczbowej jest zróżnicowana.

Stany zapalne po spożyciu glutenu występują nie tylko w jelitach, ale w całym ciele osoby chorej na celiakię. Organizm odczytuje to jako stan zagrożenia i blokuje wówczas możliwości rozrodcze. Głównymi komplikacjami ciąży są wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu płodu (IUGR) i przedwczesny poród. Są one szczególnie niekomfortowe dla przyszłych mam, gdyż w przypadku IUGR powinny być one pod zwiększonym nadzorem. Wynika to z częstszych przypadków obumarcia płodu powyżej 36 tygodnia ciąży. Przedwczesny poród natomiast niesie szereg konsekwencji dla tzw. wcześniaków. Na początku mogą wystąpić takie objawy jak: zaburzenia oddychania, dysplazja płucowo-oskrzelowa, retinopatia, czy upośledzenie układu odpornościowego. Wcześniaki muszą być pod ścisłą kontrolą i należy je otoczyć szczególną opieką, aby nie narazić ich na późniejsze powikłania.

Dieta bezglutenowa przed zajściem w ciążę

Jeżeli kobieta planuje zajść w ciążę, a istnieją podejrzenia alergii na gluten, powinna wykonać stosowne pod tym katem badania. Jeżeli choroba została już stwierdzona, przed zajściem w ciążę należy w porozumieniu z lekarzem wprowadzać w życie dietę bezglutenową i kontynuować ją podczas ciąży. Brak nasilania się, a w końcu zaprzestanie występowania objawów celiakii jest korzystne zarówno dla płodności, jak i później dla samego płodu.

Takie przygotowanie zwiększa szanse zajścia w ciążę oraz urodzenia zdrowego dziecka. Dzieje się tak, gdyż jedyne skuteczne leczenie dietą bezglutenową nawet już po kilku tygodniach odbudowuje kosmki jelitowe. Wówczas organizm sprawniej i skuteczniej wchłania mikroelementy, które są ważne dla życia i zdrowia zarówno matki, jak i dziecka.

Dieta bezglutenowa a ciąża

Opinie pacjentek oraz informacje, jakie można znaleźć na forach internetowych, jednoznacznie wskazują na to, że celiakii u kobiet w ciąży nie wolno zbagatelizować. Niezdiagnozowana choroba trzewna występuje znacznie częściej niż inne choroby, pod których katem standardowo bada się kobiety w ciąży, czyli m.in.: kiła, różyczka, zakażenie wirusem HIV czy toksoplazmoza. Celiakia jednak w przeciwieństwie do innych poważnych dolegliwości może być łatwo leczona wprowadzeniem ścisłej diety bezglutenowej.
Kuracja jest prosta i przynosi efekty, znacząco redukując niepowodzenia ciążowe. W większości przypadków już po 12 miesiącach od zastosowania ścisłej diety ryzyko komplikacji w ciąży zrównuje się z ryzykiem w populacji ogólnej. Konsekwentna dieta uzupełniona właściwą suplementacją przywraca równowagę witaminowo-mineralną, potrzebną do prawidłowego rozwoju płodu, a ostatecznie urodzenia zdrowego dziecka. Konieczne jest jednak właściwe rozpoznanie problemu i przestrzeganie zaleceń lekarskich.

Podsumowanie

Ważne jest, aby ginekolodzy obszerniej zainteresowali się tematem celiakii. Z wielu źródeł naukowych oraz klinicznych przypadków wynika, że występuje bardzo duża zależność między problemami z zajściem w ciążę, prawidłowym rozwojem płodu oraz urodzeniem zdrowego dziecka a celiakią. Dlatego bardzo pożądane jest szybkie wprowadzenie badań przesiewowych w kierunku diagnozowania celiakii u kobiet w ciąży. Niestety zainteresowanie tematem wśród lekarzy innych specjalności medycznych niż gastroenterologia wymaga jeszcze czasu.

Skomentuj artykuł

Zobacz artykuły

Polecamy przepisy

Zamknij
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.